ຫວຽດນາມ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບ​ຮູ້​ວ່າ​ແມ່ນ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ສູງ, ​ແມ່ນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ບຸລິມະສິດ​ໃນ​ການ​ອະນຸລັກ​ຮັກສາ​ໂລກ. ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງພູມສັນຖານ, ດິນ, ພູມສັນຖານ ແລະ ສະພາບອາກາດແມ່ນພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງລະບົບນິເວດ, ຊະນິດພັນ ແລະພັນທຸກໍາຂອງຫວຽດນາມ.

ຢູ່ໃນລະບົບນິເວດພື້ນດິນຂອງປະເທດ, ມີຫຼາຍກວ່າ 13,200 ຊະນິດດອກໄມ້ ແລະປະມານ 10,000 ຊະນິດພັນສັດໄດ້ຖືກລະບຸ. ມີສັດນ້ຳຫຼາຍກວ່າ 3,000 ໂຕ ໄດ້ພົບເຫັນຢູ່ໃນເຂດດິນທາມພາຍໃນ. ທະເລເຂດຮ້ອນທີ່ມີຫຼາຍກວ່າ 20 ລະບົບນິເວດປົກກະຕິຍັງເປັນບ່ອນຢູ່ຂອງສັດທະເລຫຼາຍກວ່າ 11,000 ໂຕ. ສໍາລັບສອງທົດສະວັດທີ່ຜ່ານມາ, ຫຼາຍຊະນິດດອກໄມ້ແລະ faunal ໃຫມ່ໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບແລະອະທິບາຍ. ພວກມັນຫຼາຍຊະນິດແມ່ນຂຶ້ນກັບຊະນິດ ແລະ ຊະນິດພັນໃໝ່, ໂດຍສະເພາະແມ່ນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມ ແລະ ຊະນິດຂອງ Orchidaceae. ສິ່ງ​ມີ​ຊີ​ວິດ​ໃໝ່​ສືບ​ຕໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຄົ້ນ​ພົບ ແລະ ປະ​ກາດ​ຢູ່​ຫວຽດ​ນາມ.

ຫວຽດນາມ, ມີ 16 ກຸ່ມປູກພືດ ແລະ ຫຼາຍກວ່າ 800 ຊະນິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ຍັງຖືວ່າເປັນໜຶ່ງໃນສູນປັບປຸງພັນພືດຂອງໂລກ, ໃນບັນດາສູນອື່ນໆອີກ 11 ແຫ່ງ. ທະນາຄານແຫ່ງຊາດຂອງພັນທຸກໍາຂອງພືດແມ່ນປົກປັກຮັກສາ 12.307 ແນວພັນຂອງ 115 ຊະນິດ, ຈໍານວນຫຼາຍແມ່ນຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງທີ່ມີລັກສະນະເປັນເອກະລັກ. ຍັງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ອະນຸລັກ​ຮັກສາ​ສັດ​ປີກ​ພາຍ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ນັບ​ສິບ​ສາຍ​ພັນ​ຢູ່​ຫວຽດນາມ.

ຢູ່ ຫວຽດນາມ, ລະບົບນິເວດ ແລະ ຊັບພະຍາກອນຊີວະພາບທີ່ເປັນພາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງເສດຖະກິດ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງປະເທດ, ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນດ້ວຍບັນດາຄຸນຄ່າສຳຄັນໃນການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ (ມູນຄ່າໜ້າທີ່ຂອງລະບົບນິເວດ); ການນໍາໃຊ້ໂດຍກົງ (ມູນຄ່າເສດຖະກິດ); ແລະ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທໍາ​ສັງ​ຄົມ​. ດັ່ງນັ້ນ, ຊີວະນາໆພັນຈຶ່ງໄດ້ປະກອບສ່ວນອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃຫ້ແກ່ເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດໂດຍການຮັບປະກັນຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ, ການຮັກສາແຫຼ່ງພັນທຸກໍາຂອງສັດລ້ຽງ ແລະ ພືດ, ແລະ ການສະໜອງວັດສະດຸນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ, ຢາປົວພະຍາດ ແລະ ການກໍ່ສ້າງ.

ໃນປີ 2006, ການປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ລວມທັງປ່າທໍາມະຊາດ ແລະ ປ່າປູກ, ເພີ່ມຂຶ້ນ 38.2%. ອັດຕາສ່ວນປ່າໄມ້ນັບມື້ນັບສົມເຫດສົມຜົນ, ມີປ່ານຳໃຊ້ພິເສດ 2 ລ້ານເຮັກຕາ, ປ່າປ້ອງກັນ 5 ລ້ານເຮັກຕາ ແລະ ປ່າຜະລິດ 8 ລ້ານກວ່າເຮັກຕາ. ລະບົບ​ປ່າ​ສະຫງວນ 128 ​ແຫ່ງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ ​ແລະ ພັດທະນາ​ໃນ​ທຸກ​ພາກ​ພື້ນ​ໃນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ ກວມ​ເອົາ​ເນື້ອ​ທີ່ 2,5 ລ້ານ​ເຮັກຕາ ຫຼື ປະມານ 7,6%. ໃນ​ທ້າຍ​ປີ 2008, ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ໄດ້​ອະ​ນຸ​ມັດ​ລະ​ບົບ 45 ເຂດ​ດິນ​ທາມ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ພາຍ​ໃນ. ນອກ​ນີ້ ຍັງ​ໄດ້​ວາງ​ແຜນ​ກຳນົດ​ລະບົບ​ປ່າ​ສະຫງວນ​ທາງ​ທະ​ເລ​ອີກ 15 ​ແຫ່ງ​ໃຫ້​ລັດຖະບານ​ອະນຸມັດ. ນອກຈາກນັ້ນ, ມໍລະດົກທາງທຳມະຊາດໂລກ 2 ແຫ່ງ, ມໍລະດົກທຳມະຊາດ 4 ແຫ່ງຂອງອາຊຽນ, ປ່າສະຫງວນ Ramsar 2 ແຫ່ງ ແລະ ປ່າສະຫງວນຊີວະພາບ 6 ແຫ່ງ ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກສາກົນ.

ເຖິງ​ຢ່າງ​ໃດ​ກໍ​ຕາມ, ໄພ​ຂົ່ມ​ຂູ່​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ຕໍ່​ຊີ​ວະ​ນາໆ​ພັນ​ຢູ່​ຫວຽດ​ນາມ ທີ່​ມີ​ຢູ່. ການ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ຂອງ​ປະຊາກອນ​ແລະ​ການ​ບໍລິ​ໂພ​ກ​ໄດ້​ສ້າງ​ຄວາມ​ກົດ​ດັນ​ຕໍ່​ຊັບພະຍາກອນ​ທຳ​ມະ​ຊາດ, ​ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ຂຸດ​ຄົ້ນ​ຊັບພະຍາກອນ​ຫຼາຍ​ເກີນ​ໄປ. ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ເສດ​ຖະ​ກິດ-ສັງ​ຄົມ​ຢ່າງ​ວ່ອງ​ໄວ​ໄດ້​ພາ​ໃຫ້​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຂອງ​ພູມ​ສັນ​ຖານ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ. ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ການ​ນຳ​ໃຊ້​ທີ່​ດິນ​ແລະ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ພື້ນ​ຖານ​ໂຄງ​ລ່າງ​ຢ່າງ​ຫຼວງ​ຫຼາຍ​ທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ພື້ນ​ທີ່​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ຫຼຸດ​ໜ້ອຍ​ລົງ, ການ​ແຕກ​ແຍກ​ທາງ​ນິ​ເວດ​ທີ່​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ, ແລະ​ບ່ອນ​ຢູ່​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ປ່າ​ຖືກ​ທຳ​ລາຍ. ການ​ກໍ່ສ້າງ​ເຂື່ອນ​ຫຼາຍ​ແຫ່ງ​ໄດ້​ສະກັດ​ກັ້ນ​ການ​ເຄື່ອນ​ຍ້າຍ​ຂອງ​ປາ. ການເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງໄວວາຂອງການຄຸ້ມຄອງປ່າໄມ້ອາດຈະເປັນສັນຍານທີ່ດີ, ແຕ່ຕົວຈິງແລ້ວເຄິ່ງຫນຶ່ງຂອງພື້ນທີ່ທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນແມ່ນການປູກພືດແລະປ່າໄມ້ຟື້ນຟູທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນຕໍ່າ. ​ໃນ​ຂະນະ​ດຽວ​ກັນ, ປ່າ​ໄມ້​ທີ່​ອຸດົມສົມບູນ ​ແລະ ຕົ້ນ​ຕໍ​ຍັງ​ມີ​ໜ້ອຍ ​ແລະ ຍັງ​ສືບ​ຕໍ່​ຖືກ​ຊຸດ​ໂຊມ, ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ, ຈຳນວນ​ສັດປ່າ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ຢູ່​ຫວຽດນາມ​ມີ 882 ​ໂຕ (ປຶ້ມ​ແດງ​ຫວຽດນາມ, 2007), ​ໄດ້​ມີ​ການ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ 161 ຊະນິດ​ເມື່ອ​ທຽບ​ໃສ່​ກັບ​ຕົວ​ເລກ​ໃນ​ປຶ້ມ​ແດງ​ກ່ອນ. ສະບັບ (1992-1996). ໂດຍສະເພາະ, ມີສັດ 9 ໂຕ ແລະ ດອກກ້ວຍໄມ້ (Paphiopedilum) 2 ຊະນິດທີ່ຖືວ່າສູນພັນໃນປ່າ. ຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີມູນຄ່າແລະຫາຍາກອື່ນໆໄດ້ຫຼຸດລົງຢ່າງຮຸນແຮງ.

ນອກຈາກ​ນັ້ນ, ຍັງ​ມີ​ຂໍ້​ຂາດ​ຕົກ​ບົກ​ຜ່ອງ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໃນ​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ຢູ່​ຫວຽດນາມ ​ເຊິ່ງສະ​ເໜີ​ໂດຍ​ອົງການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ທີ່​ແບ່ງ​ແຍກ ​ແລະ ອ່ອນ​ແອ; ນິຕິກຳທີ່ບໍ່ເປັນລະບົບ ແລະ ບໍ່ສອດຄ່ອງ; ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນທີ່ທຸກຍາກ; ການວາງແຜນທີ່ອ່ອນແອໃນການອະນຸລັກ ແລະ ພັດທະນາຊີວະນາໆພັນໃນລະດັບແຂວງ, ພາກພື້ນ ແລະ ລະດັບຊາດ; ແລະການລົງທຶນຈໍາກັດໃນການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນ.