ຊີ​ວະ​ນາໆ​ພັນ​ມີ​ບົດ​ບາດ​ສຳ​ຄັນ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ເສດ​ຖະ​ກິດ-ສັງ​ຄົມ ແລະ ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ. ມັນຍັງມີບົດບາດສໍາຄັນໃນການສະຫນອງການບໍລິການຊີວະນາໆພັນ (ການບໍລິການສະຫນອງ, ການບໍລິການດ້ານກົດລະບຽບ, ການບໍລິການວັດທະນະທໍາແລະການບໍລິການສະຫນັບສະຫນູນ). ຜ່ານ​ການ​ບໍລິການ​ດັ່ງກ່າວ, ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ໄດ້​ປະກອບສ່ວນ​ສຳຄັນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ເສດຖະກິດ​ແຫ່ງ​ຊາດ, ​ເປັນ​ພື້ນຖານ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ຮັບປະກັນ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ດ້ານ​ສະບຽງ​ອາຫານ; ຮັກສາຊັບພະຍາກອນພັນທຸກໍາຂອງ
ສັດ ແລະ ພືດ; ແລະສະຫນອງອຸປະກອນການກໍ່ສ້າງ, ນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟແລະຊັບພະຍາກອນຢາ.

ການປ່ຽນແປງທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນຂອງຫວຽດນາມ ໃນໄລຍະມໍ່ໆມານີ້ ແມ່ນສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນໃນຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບ ແລະ ດ້ານຕ່າງໆຄື: ເຖິງວ່າເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ປົກຫຸ້ມຂອງຫວຽດນາມ ຈະເພີ່ມຂຶ້ນກໍ່ຕາມ, ແຕ່ການເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍອັນນີ້ແມ່ນຍ້ອນການປູກປ່າຜະລິດ; ໂດຍລວມ, ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດປ່າແມ່ນຫຼຸດລົງຍ້ອນການຫັນປ່ຽນທີ່ດິນ; ໂດຍລວມແລ້ວ, ສະຖານະພາບຂອງຊະນິດພັນຫາຍາກ ແລະ ໃກ້ຈະສູນພັນແມ່ນຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ; ແລະ ທັງລະບົບນິເວດທາງນ້ຳ ແລະ ທະເລກໍ່ຖືກຊຸດໂຊມຍ້ອນກິດຈະກຳການຂຸດຄົ້ນທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ.

ປະຈຸ​ບັນ, ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ຢູ່ ຫວຽດນາມ ພວມ​ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັບ​ໄພ​ຂົ່ມຂູ່​ຫຼາຍ​ຢ່າງ. ຄວາມກົດດັນຈາກປະຊາກອນມະນຸດທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ບວກກັບລະດັບການບໍລິໂພກທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ເກີດການຂູດຮີດຊັບພະຍາກອນຊີວະນາໆພັນຫຼາຍເກີນໄປ. ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ສັງ​ຄົມ​ຢ່າງ​ວ່ອງ​ໄວ​ຍັງ​ໄດ້​ປ່ຽນ​ແປງ​ທິວ​ທັດ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ. ການຫັນປ່ຽນທີ່ດິນ ແລະ ການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ພື້ນທີ່ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງທໍາມະຊາດຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ການແບ່ງສ່ວນຂອງລະບົບນິເວດເພີ່ມຂຶ້ນ, ແລະ ເຮັດໃຫ້ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງພືດ ແລະ ສັດປ່າຫຼາຍຊະນິດຫຼຸດລົງ. ຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​,
ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ທາງ​ຊີ​ວະ​ພາບ, ແມ່ນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຂຸດ​ຄົ້ນ​ເກີນ​ໄປ​ແລະ​ໄມ້, ຜະ​ລິດ​ຕະ​ພັນ​ບໍ່​ແມ່ນ​ໄມ້​ແລະ​ສິນ​ໃນ​ນ​້​ໍ​ແມ່ນ​ມີ​ຄວາມ​ສ່ຽງ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຊະນິດພັນຕ່າງດ້າວ, ມົນລະພິດສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດລ້ວນແຕ່ສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ຊີວະນາໆພັນຂອງຫວຽດນາມ. ນອກ​ນີ້, ລະດັບ​ຄວາມ​ມານະ​ພະຍາຍາມ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຊັບພະຍາກອນ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ ຍັງ​ບໍ່​ພຽງພໍ. ລະບົບຂອງອົງການຄຸ້ມຄອງລັດທີ່ຮັບຜິດຊອບດ້ານຊີວະນາໆພັນຍັງແຕກແຍກ ແລະ ອ່ອນເພຍ - ກົດໝາຍ ແລະ ລະບຽບການຄຸ້ມຄອງຊີວະນາໆພັນຍັງບໍ່ມີລະບົບ ແລະ ຂາດຄວາມສອດຄ່ອງທາງດ້ານນະໂຍບາຍ; ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນແມ່ນຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການລະດົມຢ່າງພຽງພໍ; ການວາງແຜນການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນແຫ່ງຊາດ, ພາກພື້ນ ແລະ ແຂວງ ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເປັນລະບົບ; ແລະ ການລົງທືນໃນການອະນຸລັກ ແລະ ພັດທະນາຊີວະນາໆພັນຍັງຈຳກັດຫຼາຍ.

ພາຍຫຼັງ​ໄດ້​ຮັບ​ຮອງ​ເອົາ​ສົນທິສັນຍາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຄວາມ​ຫຼາກ​ຫຼາຍ​ທາງ​ຊີວະ​ພາບ, ຫວຽດນາມ ​ໄດ້​ສ້າງ​ແຜນການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ດ້ານ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ (NBAP) ​ໂດຍ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບຮອງ​ເອົາ​ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 22/12/1995. ແນະນຳ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ອະນຸລັກ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ຢູ່​ຫວຽດນາມ. ຍຸດທະສາດຊີວະນາໆພັນແຫ່ງຊາດເຖິງປີ 2010, ວິໄສທັດຮອດປີ 2020 (NBS-2007) ໄດ້ຮັບຮອງເອົາຈາກນາຍົກລັດຖະມົນຕີໃນວັນທີ 31 ພຶດສະພາ 2007 ແລະ ຈຸດປະສົງຂອງມັນແມ່ນຖືວ່າສອດຄ່ອງກັບສະພາບການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມຂອງປະເທດຊາດໃນໄລຍະນັ້ນ. ​ເດືອນ​ກໍລະກົດ​ປີ 2013, ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຮອດ​ປີ 2020, ວິ​ໄສ​ທັດ​ຮອດ​ປີ 2030 (NBS) ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບຮອງ​ເອົາ​ຈາກ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ, ກາຍ​ເປັນ​ທິດ​ທາງ​ໃໝ່​ໃນ​ການ​ອະນຸລັກ ​ແລະ ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ, ​ແນ​ໃສ່​ໜູນ​ຊ່ວຍ​ເສດຖະກິດ​ຂຽວ, ຮັບ​ມື​ກັບ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຂອງ​ດິນ​ຟ້າ​ອາກາດ.

ລັດຖະບານ​ຫວຽດນາມ ໄດ້​ສົມທົບ​ບັນດາ​ເນື້ອ​ໃນ​ທັງ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ ​ແລະ ການ​ອະນຸລັກ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ແຜນການ, ​ໂຄງການ ​ແລະ ນະ​ໂຍບາຍ​ແຫ່ງ​ຊາດ, ​ເຊັ່ນ: ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ແກ້​ໄຂ​ຄວາມທຸກ​ຍາກ, ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ພັດທະນາ​ແບບ​ຍືນ​ຍົງ​ແຫ່ງ​ຊາດ, ​ແລະ ແຜນ​ພັດທະນາ​ເຂດ​ດິນ​ແດນ ​ແລະ ອື່ນໆ. ຫວ່າງ​ມໍ່ໆ​ມາ​ນີ້, ຂະ​ແໜງ​ເສດຖະກິດ​ເຊັ່ນ​ກະສິກຳ, ປ່າ​ໄມ້, ການ​ປະມົງ, ການທ່ອງທ່ຽວ​ໄດ້​ເລີ່​ມສົມທົບ​ການ​ອະນຸລັກ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ພັດທະນາ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ຂອງ​ຕົນ. ເປັນທີ່ຮັບຮູ້ໄດ້ວ່າ ການເຊື່ອມສານການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນເຂົ້າໃນນະໂຍບາຍ, ຍຸດທະສາດ, ແຜນງານ ແລະ ແຜນງານຂອງທັງສອງກະຊວງ ແລະ ອົງການຈະມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນໃນໄລຍະຍາວ.

ເຖິງວ່າຈະມີຄວາມຄືບໜ້າບາງອັນຕໍ່ກັບບັນດາເປົ້າໝາຍແຫ່ງຊາດ ແລະ ເປົ້າໝາຍຍຸດທະສາດຂອງສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານຊີວະວິທະຍາ, ຍັງມີສິ່ງທ້າທາຍບາງອັນໃນການບັນລຸເປົ້າໝາຍດັ່ງກ່າວ, ໂດຍສະເພາະໃນການຄຸ້ມຄອງຊີວະນາໆພັນ. ໃນນັ້ນ, ລວມມີ: ຂາດກົນໄກການປະສານງານລະຫວ່າງຂະແໜງການທີ່ມີປະສິດທິຜົນ ເພື່ອຕອບສະໜອງການຊ້ອນແຝງໃນໜ້າທີ່ລະຫວ່າງກະຊວງ ແລະ ອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ; ກົດໝາຍ ແລະ ລະບຽບການປົກປ້ອງຊີວະນາໆພັນ ຍັງບໍ່ມີລະບົບ ແລະ ຂາດຄວາມເປັນເອກະພາບ; ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນໃນການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການລະດົມຢ່າງພຽງພໍ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍອ່ອນແອ; ການຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າ ແລະ
ການຄ້າສັດປ່າທີ່ຜິດກົດໝາຍເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຮ້າຍແຮງຕໍ່ຊີວະນາໆພັນ; ການລົງທຶນໂດຍລວມໃນຊີວະນາໆພັນບໍ່ພຽງພໍ, ເຮັດໃຫ້ເກີດການຂາດແຄນຊັບພະຍາກອນທາງດ້ານການເງິນ, ມະນຸດແລະເຕັກໂນໂລຢີ. ເພື່ອບັນລຸທັງສອງເປົ້າຫມາຍແຫ່ງຊາດແລະເປົ້າຫມາຍ CBD, ກິດຈະກໍາບູລິມະສິດຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນແນະນໍາ:

• ເພີ່ມທະວີການຄຸ້ມຄອງລັດກ່ຽວກັບຊີວະນາໆພັນ, ລວມມີ: ຊີ້ແຈງບັນດາໜ້າທີ່ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ (ມຊ) ແລະ MONRE ໃນການຄຸ້ມຄອງການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນ; ຊຸກຍູ້ການພົວພັນການເຮັດວຽກທີ່ໃກ້ຊິດ ແລະ ເຊື່ອມຈອດລະຫວ່າງບັນດາອົງການທີ່ສຳຄັນ ແລະ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ແລະ ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງໃນການອະນຸລັກ; ແລະ ບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍ ແລະ ນິຕິກຳກ່ຽວກັບການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນ;
• ເພີ່ມ​ທະ​ວີ​ການ​ລົງ​ທຶນ​ຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ການ​ອະ​ນຸ​ລັກ​ຊີ​ວະ​ນາໆ​ພັນ. ການລົງທຶນເຫຼົ່ານີ້ຄວນແນໃສ່: ພັດທະນາສາງຊີວະນາໆພັນ; ພັດທະນາລະບົບຕິດຕາມການປ່ຽນແປງຂອງຊີວະນາໆພັນຢ່າງຮອບດ້ານ; ພັດທະນາ ແລະ ປະຕິບັດລະບົບຖານຂໍ້ມູນຊີວະນາໆພັນ ແລະ ການກໍານົດກົນໄກການແບ່ງປັນ, ແລກປ່ຽນ, ຄຸ້ມຄອງຂໍ້ມູນຂ່າວສານ; ການເສີມສ້າງຄວາມສາມາດໃຫ້ແກ່ພະນັກງານ; ຊຸກຍູ້​ການ​ຕິດຕາມ​ກວດກາ​ການ​ປະຕິບັດ​ກົດໝາຍ; ແລະ ສຸດ ທ້າຍ ໄດ້ ເພີ່ມ ທະ ວີ ການ ລົງ ທຶນ ສໍາ ລັບ ການ ອະ ນຸ ລັກ ຊີ ວະ ນາໆ ພັນ ຈາກ ງົບ ປະ ມານ ຂອງ ລັດ;
• ຮັບ​ປະ​ກັນ​ການ​ຮັກ​ສາ​ລະ​ບົບ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຂອງ​ເຂດ​ປ່າ​ສະ​ຫງວນ (ພື້ນ​ດິນ / ປ່າ​ໄມ້, ດິນ​ທາມ, ແລະ​ທະ​ເລ) ແລະ​ຮັບ​ປະ​ກັນ​ລະ​ບົບ​ນິ​ເວດ​ທີ່​ສໍາ​ຄັນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ແລະ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ. ບຸລິມະສິດການອະນຸລັກແມ່ນຈະຕ້ອງໄດ້ມອບໃຫ້ເຂດປ່າສະຫງວນຢູ່ໃນເຂດທີ່ສຳຄັນ.
• ສົ່ງເສີມການອະນຸລັກ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຊີວະນາໆພັນໃນສາມລະດັບຄື: ລະບົບນິເວດ, ຊະນິດພັນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງພັນທຸກໍາ.
• ຄວບ​ຄຸມ ​ແລະ ດຳ​ເນີນ​ມາດ​ຕະການ​ເພື່ອ​ຢຸດຕິ​ການ​ຄ້າ​ຜິດ​ກົດໝາຍ ​ແລະ ການ​ຂຸດ​ຄົ້ນ​ຊັບພະຍາກອນ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ຊະນິດ​ທີ່​ຫາ​ຍາກ, ​ເປັນ​ໄພ​ຂົ່ມ​ຂູ່ ​ແລະ ​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ;
• ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາຊັບພະຍາກອນພັນທຸກໍາ ໂດຍການປະກອບສາງ ແລະ ສັງລວມຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບຊັບພະຍາກອນຊີວະນາໆພັນ, ແລະ ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງໃນທົ່ວປະເທດ;
• ພັດທະນາການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງ ແລະ ການຄວບຄຸມຄວາມສ່ຽງຂອງຊະນິດພັນມະນຸດຕ່າງດາວ, ໂດຍສຸມໃສ່ສະເພາະກ່ຽວກັບສິ່ງມີຊີວິດທີ່ດັດແປງພັນທຸກໍາ (GMO), ການນຳໃຊ້ ແລະ ຜົນກະທົບທີ່ອາດມີຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ, ຊີວະນາໆພັນ ແລະ ສຸຂະພາບຂອງມະນຸດ;
• ສຶກສາ ແລະ ປະເມີນຜົນບົດບາດຂອງຊີວະນາໆພັນໃນການຕອບສະໜອງຕໍ່ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ສະເໜີວິທີແກ້ໄຂທີ່ເໝາະສົມ;
• ຊຸກຍູ້​ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ການ​ອະນຸລັກ​ຊີວະ​ນາໆ​ພັນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ການ​ພັດທະນາ, ​ແຜນການ, ​ໂຄງການ​ຢູ່​ຂັ້ນ​ສູນ​ກາງ, ກະຊວງ ​ແລະ ຂັ້ນ​ແຂວງ;
• ເພີ່ມທະວີການຈັດສັນແຫຼ່ງທຶນໃຫ້ແກ່ການອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນ ແລະ ຮັບປະກັນການຄຸ້ມຄອງງົບປະມານຂອງລັດໃຫ້ມີປະສິດທິຜົນ; ແລະ
• ຮັກສາ ແລະ ສົ່ງເສີມການສະໜັບສະໜູນຈາກປະຊາຄົມສາກົນ ໃນການອະນຸລັກ.